De islam en de mystiek: Ibn Arabi

Ibn Arabi, soefi-mysticus, 1165 – 1240

Zijn leven
Ibn Arabi werd in 165 geboren in Zuid Spanje, in de stad Murcia, als zoon van een minister. In 1170 verhuisde hij naar Sevilla, het grote culturele centrum. Daar bleef hij tot 1201. Hij kreeg twee grote klappen die zijn leven verder bepaald hebben, een zware ziekte en de dood van zijn vader. Dat betekende voor hem het eind van het genot.
In zijn jeugd had hij al aanleg om zich terug te trekken van mensen. Die neiging werd versterkt. Hij werd de soefi-mysticus bij uitstek.
Vanaf 1201 begon hij door het “Midden”-Oosten te trekken. Eerst vertrok hij naar Fez in Marokko. Daar ontmoette hij al de grote soefi-meesters, van wie er velen waren in Marokko. Vandaar trok hij door naar Mekka, maar onderweg verbleef hij in alle Noord-Afrikaanse landen. Hij was getuige van de inval van de mongolen, en wist zijn leer aan te passen aan de Mongolen en de Turkse ideeën.
Zijn ideeën
Ibn Arabi verbond het neo-platonisme met de leer van het licht en de soefibeweging. Leven in harmonie als beeld van God. Hij vertaalde de Koraan. Door zijn vertaling probeerde hij de bedoeling van God te zoeken. Daarom was zijn vertaling eenvoudig. Hij reisde door heel het Midden-Oosten. Levenslust had hij weinig. Hij schreef, vertaalde, las en mediteerde; dat was zijn zoektocht naar God. God kunnen we zien, als we met de juiste ogen kijken. Het wezen van de barmhartige zien we in de barmhartige mens. De mens is de spiegel van God. De tijd is de uitdrukking van God, zijn wil om gekend te worden.
Omstreden
Ibn Arabi was een solist. Hij wilde door zijn kennis God en zijn schepping achterhalen. De mens kan in de natuur God zien, maar alleen met de ogen van het hart. Iedereen heeft het goddelijke in zich. Dat is de reden dat iedereen met respect tegemoet getreden moet worden. In Mekka kreeg hij visioenen en inspiratie voor zijn zoektocht naar de waarheid. De mens, de liefde, het geloof, alles moet gezien worden met het hart. Het is niet in woorden uit te drukken. Daarom schreef hij tastenderwijze zo veel, meer dan 400 werken. Hij had contacten met veel mensen, maar voelde zich in eenzaamheid op zijn best. Hij werd daarom en om zijn omstreden mystiek en soefisme verketterd.
Damascus, 1225-1240
In 1225, op zijn 60ste verhuisde hij naar Damascus (Turks: Sam). Daar bleef hij tot zijn dood in 1240. Zijn invloed in Syrië was en is daardoor groot. Ook in Turkije, in de Sjia (de sjiieten) en in Pakistan is zijn soefisme gebleven en wordt Ibn Arabi nog gelezen. Zijn graf is opgewaardeerd tot een mausoleum door Sultan Selim I in 1516.
De Mekkaanse Openbaringen
Zijn inspiratiebron was de Koraan. Hij vertaalde het heilige boek, zoals gezegd, in taal die gewone mensen kunnen verstaan. Zijn interpretatie van de Koraan is door velen erkend als juist. Hij ondervond daar veel bijstand en weerstand. Hij zette een enthousiaste beweging in gang die blijvend in de wereld zou blijken te zijn.
Zijn kernthema’s zijn: God is de natuur, de liefde is de kern van alles. De mens lijkt het meest op God. In zijn visie probeert hij God en de wereld te verenigen. Hij brengt een nieuwe manier van denken en begrijpen van alles. Hij noemt de tijd is de adem van God. Zijn bekendste werk is De Mekkaanse Openbaringen. Daarin wil hij de mystieke stadia overstijgen. Niet alles bestaat bij gratie van de vrije wil. De mens moet naar de waarheid luisteren. Dat brengt geluk. Dat kan in het hier en het nu, niet alleen later. De mystiek kan de geheimen ontsluieren, kan de goddelijke openbaring zien, maar alleen met de ogen van het hart. De minnaar kan de geliefde niet bezitten.
De Godsdienst van de Liefde
Godsdienst is de godsdienst van de liefde, waar iedereen een plaats heeft. Dialoog is daarom nodig.
Hij was op de hoogte van alle filosofische en theologische ideeën. Hij stond open voor alles. Hij was open voor de mens, maar gesloten voor een bepaalde mens, hij hield van eenzaamheid. De mens is de Mikro-kosmos, de spiegel van het heelal en van God. De liefde tussen de mensen is de gewone manier van bestaan.
Ibn Arabi wordt genoemde de Grootste Geleerde. Elke mens wordt opgeroepen om in liefde samen te leven met alles en allen uit liefde tot God. Communicatie is een noodzaak. De dialoog met de culturen is gewoon en heeft zijn voorkeur. Er is een verborgen kennis die niet met het verstand begrepen kan worden. Er zijn drie soorten van kennis:
1- De wetenschap, die begrepen wordt met het verstand.
2- De objectieve wereld van het proeven en het ruiken, die elke mens begrijpt. En 3- de wetenschap van het verborgene, het licht in het hart, de kennis die het geheim is van de liefde tot God.
Vanaf 1240, het jaar van dood, is zijn invloed groot. Te merken is het in het werk van Dante en ook in de christelijke leer zijn er elementen overgenomen. Hij heeft de afstanden kleiner gemaakt. Hij leefde in een wereld van globalisme. De basis was voor hem de liefde en de eenheid van God en de schepping. De basis van de dialoog is de eenheid van de mensen onderling. De dialoog tussen mensen, rassen, beschavingen en culturen zijn daar een voortvloeisel van. Hij mediteerde ov er de kosmos, vanuit zijn ervaringen van globalisering. De geleerde van zijn tijd en van nu kijken naar zijn leer en zijn inspiratie.
Zijn naam en bijnaam: Aboe Bakr Muhammad bn Ali Ibn al-'Arabi al-Hatimi al-Tai - bijgenaamd Muhyi al-Din ("Blaast opnieuw leven in de godsdienst")
Ibn Arabi en Franciscus
Ik vraag me af of Franciscus van Assisë zijn tijdgenoot gekend heeft of minstens van hem gehoord heeft. Franciscus is op bezoek geweest bij de sultan. Het feit dat die hem ontving, zou kunnen betekenen dat de sultan Ibn Arabi kende en in zijn geest de dialoog aanging met de vijand. Ibn Arabi was toen juist in Egypte geweest, onderweg naar Mekka. Als er een geleerde is die hier meer van weet, mail mij dan s.v.p.